Review: Rayman: 30th Anniversary Edition

Toen ik Rayman na meer dan tien jaar opnieuw speelde via de 30th Anniversary Edition, bleef één gedachte steeds terugkomen: hoe heeft juist dit spel de basis gelegd voor zo’n iconische platformserie? De eerste Rayman is nog steeds prachtig om te zien, zit vol fantasie en speelt in de kern sterk, maar hij is ook meedogenloos moeilijk. Soms voelt het zelfs alsof de game je expres tegenwerkt.

Ik ben dol op de Rayman reeks, maar ik weet bijna zeker dat ik dat minder was geweest als ik met het origineel was begonnen in plaats van met het veel toegankelijkere vervolg. Waar latere delen speels en uitnodigend aanvoelen, is de eerste Rayman opvallend streng. Levels vragen om perfecte sprongen op de millimeter nauwkeurig, vijanden lijken precies te weten waar je staat en extra levens zijn schaars. Het resultaat is een platformer die vaak meer frustratie dan plezier oplevert, hoe creatief hij ook is.

De 30th Anniversary Edition pakt dat verleden niet weg, maar zet het juist centraal. Net als eerdere retroverzamelingen van Digital Eclipse bundelt deze uitgave verschillende versies van het spel en voegt daar een interactieve documentaire aan toe. In een digitaal museum krijg je interviews, oude schetsen en achtergrondinformatie over het ontstaan van Rayman. Het is interessant om te horen hoe bedenker Michel Ancel het personage ontwikkelde en hoe de game door de jaren heen veranderde. Vooral het inkijkje in vroege prototypes en ontwerpdocumenten geeft een mooi beeld van hoe anders het had kunnen lopen.

De collectie bevat meerdere versies van het originele spel, waaronder de PlayStation en pc editie. Voor liefhebbers van gamegeschiedenis is dat waardevol, al voelen sommige varianten minder noodzakelijk aan. De PlayStation versie blijft de meest complete en soepelste manier om het spel te ervaren, terwijl andere ports vooral interessant zijn als curiositeit.

Wat meteen opvalt bij het opnieuw spelen van Rayman is hoe goed het spel er nog steeds uitziet. De kleurrijke werelden en fantasierijke vijanden hebben weinig van hun charme verloren. Maar zodra je verder komt dan de eerste wereld, slaat de moeilijkheidsgraad hard toe. Fouten worden genadeloos afgestraft en je moet vaak hele stukken opnieuw spelen. Gelukkig voegt deze jubileumeditie een terugspoelfunctie toe. Daarmee kun je een misstap direct herstellen, wat de ervaring een stuk minder frustrerend maakt. Voor het eerst kon ik het spel uitspelen zonder er compleet moedeloos van te worden. De optie om met onbeperkte levens en gezondheid te spelen is er ook, al schakelt die bepaalde beloningen uit, waardoor terugspoelen de aantrekkelijkste oplossing blijft.

Een verrassend hoogtepunt in de bundel is de Game Boy Colour versie van Rayman. Dit is niet simpelweg een kopie van het origineel, maar een aparte interpretatie met eigen levels. Die zijn minder oneerlijk ontworpen en daardoor prettiger om te spelen, terwijl de herkenbare bewegingen en sfeer behouden blijven.

Toch hangt er een schaduw over deze uitgave. De oorspronkelijke soundtrack van Rémi Gazel is volledig vervangen door nieuwe muziek van Christophe Héral. Hoewel Héral een belangrijke rol speelde bij latere Rayman games, voelt het vreemd dat de originele muziek ontbreekt. Die dromerige klanken waren een essentieel onderdeel van de identiteit van het spel. De nieuwe soundtrack is degelijk, maar mist voor veel fans de nostalgische kracht van het origineel.

Daarbovenop kampte de game bij release met verschillende technische problemen, zoals foutieve geluidsfragmenten en in sommige gevallen zelfs verloren savebestanden. Dat haalt de glans wat van deze feestelijke uitgave af, al lijkt het erop dat er aan oplossingen wordt gewerkt.